Ngày 26/11/2025, Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 219-KL/TW về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 19-NQ/TW, ngày 16/6/2022 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIII về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã xác định: nông dân là trung tâm, là chủ thể, là động lực, nguồn lực của quá trình đổi mới. Quán triệt tinh thần đó, các cấp Hội cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động để mỗi hội viên, nông dân hiểu rõ vai trò chủ thể của mình trong phát triển kinh tế – xã hội ở địa phương; từ đó chuyển mạnh từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp hiện đại, chuyên nghiệp, gắn với thị trường và chuỗi giá trị, góp phần xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, nông thôn văn minh và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nông dân một cách thực chất và bền vững.

Cà Mau là địa phương có thế mạnh đặc biệt về nông nghiệp, nhất là ngành tôm, với khoảng 435 nghìn ha diện tích nuôi tôm, chiếm khoảng 40% diện tích nuôi tôm của cả nước; tổng diện tích nuôi trồng thủy sản toàn tỉnh khoảng 450 nghìn ha. Bên cạnh con tôm, Cà Mau còn hình thành nhiều vùng sản xuất hàng hóa đặc trưng như lúa, mô hình lúa – tôm, cây ăn trái, rau màu, chăn nuôi.... Đây là nền tảng quan trọng để tỉnh đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ và chuyển đổi số trong sản xuất, tiêu thụ nông sản.

Lực lượng nông dân Cà Mau cũng ngày càng đông đảo và có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển nông nghiệp chuyên nghiệp. Hội Nông dân tỉnh hiện có 64 cơ sở hội, 1.384 chi hội, 4.439 tổ hội với hơn 150.000 hội viên. Cùng với đó, tỉnh đã có hơn 330 sản phẩm OCOP, nhiều sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu tập thể và thương hiệu đặc trưng như Cua Cà Mau, tôm khô, muối... Đây không chỉ là những sản phẩm tiêu biểu của địa phương mà còn là nguồn hàng có tiềm năng lớn để xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và đưa lên các sàn thương mại điện tử.

Từ “bán những gì mình có”, người nông dân từng bước hướng tới sản xuất theo nhu cầu thị trường, quảng bá sản phẩm trên môi trường số, bán hàng trực tuyến và kết nối trực tiếp với người tiêu dùng. Khi sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương và nông sản chủ lực được số hóa thông tin, chuẩn hóa hình ảnh, câu chuyện sản phẩm và quy trình truy xuất nguồn gốc, nông dân, hợp tác xã có thể mở rộng thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm và từng bước hình thành thương hiệu nông sản Cà Mau trên không gian số.

Từ “biết làm” đến “biết tổ chức sản xuất”

Cà Mau có thế mạnh đặc biệt về nông nghiệp, thủy sản, nhất là tôm, cua, lúa, các sản phẩm từ rừng và nhiều sản vật đặc trưng. Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường ngày càng yêu cầu cao về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc, sản xuất theo kinh nghiệm không còn đủ.

Người nông dân hôm nay phải biết tính toán chi phí, lựa chọn giống và quy trình sản xuất phù hợp, kiểm soát chất lượng, ghi chép nhật ký sản xuất, xây dựng thương hiệu và liên kết với doanh nghiệp. Đó chính là bước chuyển quan trọng từ “nông dân sản xuất” sang “nông dân chuyên nghiệp”.

Một nông dân chuyên nghiệp không nhất thiết phải có bằng cấp cao, điều quan trọng là có tư duy của một người làm kinh tế nông nghiệp: biết lấy kiến thức làm nền tảng, lấy dữ liệu làm cơ sở ra quyết định, lấy công nghệ làm công cụ và lấy liên kết, hợp tác làm sức mạnh. Người nông dân không chỉ biết “làm ra sản phẩm”, mà còn phải biết làm ra sản phẩm đúng nhu cầu thị trường, biết kể câu chuyện sản phẩm, xây dựng thương hiệu, đưa hàng lên môi trường số và tìm được người mua.

Mô hình nông nghiệp thông minh ứng dụng khoa học kỹ thuật và công nghệ số trong quảng bá, tiêu thụ sản phẩm, nâng cao hiệu quả sản xuất

Chuyển đổi số mở thêm cơ hội cho người nông dân

Điện thoại thông minh đang trở thành một “công cụ sản xuất” mới của nhiều nông dân. Từ việc theo dõi thời tiết, giá cả thị trường, cập nhật kỹ thuật chăm sóc đến quảng bá sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, thương mại điện tử và thanh toán không dùng tiền mặt, công nghệ đang từng bước đi vào mọi khâu của quá trình sản xuất, kinh doanh. Đặc biệt, khi dữ liệu về đất đai, vùng nuôi, mùa vụ, sản lượng, chất lượng sản phẩm và nhu cầu thị trường được thu thập, cập nhật và quản lý hiệu quả, người nông dân có thể sản xuất dựa trên dữ liệu, ra quyết định chính xác hơn, giảm chi phí, hạn chế rủi ro và nâng cao giá trị sản phẩm.

Quan trọng hơn, chuyển đổi số không dừng lại ở việc “nông dân biết sử dụng điện thoại thông minh”, mà hướng tới hình thành “nông dân số, nông dân chuyên nghiệp” – những người biết khai thác dữ liệu, ứng dụng công nghệ để tổ chức sản xuất, quản trị. Người nông dân không chỉ sản xuất ra sản phẩm mà còn phải biết đưa sản phẩm lên môi trường số, tiếp cận người tiêu dùng và tham gia trực tiếp vào thị trường.

Trong đó, việc đưa nông sản lên các sàn thương mại điện tử và nền tảng bán hàng trực tuyến là một bước quan trọng để thay đổi phương thức tiêu thụ. Nông dân, tổ hợp tác, hợp tác xã có thể trực tiếp giới thiệu sản phẩm, livestream bán hàng, tiếp nhận đơn hàng, thanh toán trực tuyến, theo dõi phản hồi của khách hàng và từng bước xây dựng thương hiệu nông sản. Qua đó, rút ngắn khoảng cách từ “ruộng – ao – vuông nuôi” đến người tiêu dùng, mở rộng thị trường vượt ra khỏi phạm vi địa phương, giảm sự phụ thuộc vào thương lái và nâng cao khả năng đàm phán giá trị sản phẩm.

Mục tiêu cuối cùng là hình thành một hệ sinh thái nông dân số, trong đó mỗi hội viên nông dân từng bước trở thành một chủ thể kinh tế có năng lực số; mỗi tổ hợp tác, hợp tác xã trở thành một đơn vị sản xuất – kinh doanh có dữ liệu; và mỗi sản phẩm nông nghiệp có thể định danh, truy xuất, quảng bá và giao dịch trên môi trường số. Khi đó, chuyển đổi số thực sự trở thành công cụ giúp nông dân sản xuất thông minh hơn, bán hàng rộng hơn, kết nối thị trường tốt hơn và làm giàu bền vững hơn.

App “Nông dân Việt Nam” – tiện ích đồng hành cùng hội viên, nông dân trong chuyển đổi số

Liên kết để không đi một mình

Một trong những yêu cầu quan trọng của nền nông nghiệp hiện đại là thay đổi tư duy sản xuất nhỏ lẻ. Một hộ nông dân dù giỏi đến đâu cũng khó có thể tự mình giải quyết tất cả các khâu từ giống, vật tư, kỹ thuật, sản xuất, chế biến đến tiêu thụ. Vì vậy, hợp tác xã, tổ hợp tác, chi hội nghề nghiệp và các mô hình liên kết sản xuất trở thành “cầu nối” giúp nông dân đi xa hơn. Khi cùng liên kết, nông dân có thể hình thành vùng nguyên liệu, thống nhất quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng và tăng khả năng đàm phán với doanh nghiệp. Từ đó, sản phẩm không chỉ dừng lại ở câu chuyện “bán được bao nhiêu ký”, mà hướng tới câu chuyện “bán được sản phẩm với giá trị bao nhiêu”.

Hội Nông dân các cấp đẩy mạnh tuyên truyền, vận động hội viên thành lập chi, tổ Hội Nông dân nghề nghiệp

“Không ai chuyên nghiệp một mình” là thông điệp xuyên suốt quá trình chuyển đổi của nông dân, và thước đo rõ ràng nhất của sự chuyên nghiệp không nằm ở diện tích đất hay số lượng máy móc, mà nằm ở khả năng biến những giọt mồ hôi trên đồng ruộng thành giá trị thực tế: bán được sản phẩm với mức giá xứng đáng, có mặt trên kệ các hệ thống siêu thị lớn, thậm chí ngồi cùng bàn đàm phán, ký hợp đồng bao tiêu dài hạn với các doanh nghiệp đầu ngành. Từ người phụ thuộc vào thương lái, biến động giá cả, trở thành chủ thể chủ động trong chuỗi giá trị nông nghiệp hiện đại.

Không chỉ sản xuất, nông dân còn phải biết làm thương hiệu

Cà Mau có nhiều sản phẩm đặc trưng, nhưng để có nhiều sản phẩm đến được thị trường lớn, cần nâng cao chất lượng và xây dựng thương hiệu. Người nông dân chuyên nghiệp phải quan tâm đến bao bì, nhãn hiệu, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn chất lượng và câu chuyện sản phẩm. Một con tôm, con cua, hạt gạo hay sản phẩm từ rừng nếu được sản xuất theo quy trình tốt, có thương hiệu và được chế biến sâu sẽ tạo ra giá trị cao hơn nhiều so với việc bán nguyên liệu thô. Đây cũng là hướng đi quan trọng để nâng cao thu nhập và tạo sinh kế bền vững cho nông dân.

Sản phẩm Gạo của HTX Ba Đình - đạt chuẩn OCOP 3 sao cho dòng sản phẩm ST24 và giành giải Nhất Cuộc thi Gạo ngon ĐBSCL 2026 với dòng gạo lúa - tôm BL9.

Hội Nông dân – người đồng hành cùng nông dân chuyên nghiệp

Để hình thành lớp nông dân mới, rất cần vai trò đồng hành của các cấp Hội Nông dân. Hội không chỉ tuyên truyền, vận động mà cần trở thành cầu nối về kiến thức, vốn, công nghệ, thị trường và liên kết sản xuất; hỗ trợ nông dân tiếp cận khoa học kỹ thuật, chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm OCOP và tham gia chuỗi giá trị. Quan trọng hơn, Hội cần góp phần hình thành một hệ sinh thái trong đó nông dân – hợp tác xã – doanh nghiệp – nhà khoa học – ngân hàng – cơ quan quản lý cùng tham gia và cùng hưởng lợi.

Tăng cường vận động các chương trình, dự án, tạo thêm nguồn lực hỗ trợ hội viên, nông dân

Khát vọng về một thế hệ nông dân mới

Nông nghiệp Cà Mau đang đứng trước nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức. Biến đổi khí hậu, yêu cầu ngày càng cao của thị trường và sự cạnh tranh trong hội nhập đòi hỏi người nông dân phải thay đổi mạnh mẽ. Người nông dân trong thời kỳ mới cần có kiến thức của người sản xuất, tư duy của người kinh doanh, tinh thần của người hợp tác và kỹ năng của công dân số. Khi người nông dân trở nên chuyên nghiệp, nông nghiệp sẽ chuyên nghiệp hơn. Khi nông nghiệp chuyên nghiệp, giá trị sản phẩm sẽ được nâng lên, đời sống nông dân được cải thiện và nông thôn sẽ có thêm động lực để phát triển bền vững.

Xây dựng người nông dân Cà Mau chuyên nghiệp vì thế không chỉ là xây dựng một lực lượng sản xuất mới, mà còn là xây dựng nền tảng cho một nền nông nghiệp hiện đại, sinh thái, hiệu quả và đáng sống; Thực tiễn cho thấy, muốn dẫn dắt nông nghiệp, nông thôn của tỉnh phát triển theo hướng thị trường, hiện đại và bền vững, Cà Mau cần một lực lượng nông dân chuyên nghiệp đủ mạnh, những người trực tiếp tổ chức sản xuất theo tiêu chuẩn, làm chủ công nghệ, dẫn dắt kinh tế tập thể và đi đầu trong xây dựng nông thôn mới.

Phát triển đội ngũ nông dân chuyên nghiệp tỉnh Cà Mau là một bước đi chiến lược, mang ý nghĩa sâu sắc và là khâu đột phá để thực hiện chuyển đổi từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, huy động sức mạnh tổng hợp từ Nhà nước, doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế tập thể và chính người nông dân. Với tầm nhìn hướng tới hội nhập, chuyển đổi số và nhu cầu phát triển, xây dựng đội ngủ nông dân chuyên nghiệp hứa hẹn tạo ra bước ngoặt, định hình một thế hệ nông dân chuyên nghiệp, làm giàu ngay trên quê hương, đồng thời thổi luồng sinh khí mới, thúc đẩy Cà Mau vững bước trên con đường phát triển kinh tế - xã hội bền vững.