Đồng chủ trì tại Diễn đàn có các đồng chí: Võ Thị Ánh Xuân - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước; Lê Minh Hoan - Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ Trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT; Lương Quốc Đoàn - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch Trung ương Hội NDVN; Nguyễn Duy Hưng - Phó Trưởng Ban Kinh tế Trung ương.

Tham dự Diễn đàn còn có khoảng 500 đại biểu, khách mời. Trong đó, có 300 đại biểu là những tấm gương nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi tiêu biểu trong cả nước (giai đoạn 2017-2022). 

Phát biểu khai mạc tại Diễn đàn, đồng chí Lương Quốc Đoàn - Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Trung ương Hội NDVN cho biết: Vừa qua, Ban Chấp hành Trung ương đã tổ chức tổng kết Nghị quyết 26-NQ/TW BCH Trung ương Đảng khoá X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn; ban hành Nghị quyết số 19-NQ/TW, ngày 16/6/2022, Hội nghị Trung ương 5, khoá XIII về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 16/6/2022 về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể trong giai đoạn mới.

Sau gần 15 năm thực hiện Nghị quyết 26-NQ/TW, nông nghiệp nước ta đã phát triển cả về quy mô và trình độ sản xuất; cơ cấu kinh tế nông thôn chuyển dịch tích cực, tăng tỉ trọng kinh tế công nghiệp và dịch vụ. Cụ thể, cơ cấu lại ngành nông nghiệp gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, phát huy lợi thế so sánh, sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn, nâng cao năng lực cạnh tranh và chất lượng tăng trưởng. Nông nghiệp chuyển mạnh theo hướng sản xuất hàng hóa với quy mô, năng suất và chất lượng ngày càng cao; bảo đảm lương thực, thực phẩm cho gần 100 triệu dân và tăng mạnh xuất khẩu.

Giai đoạn 2008 - 2020, tốc độ tăng trưởng GDP ngành nông nghiệp đạt 3,01%/năm, quy mô GDP (theo quy mô điều chỉnh, tính giá so sánh) toàn ngành tăng gấp 1,4 lần.

Năng suất lao động nông nghiệp đạt 55,9 triệu đồng/người, gấp hơn 4 lần so với năm 2008.

Quy mô xuất khẩu nông sản tăng bình quân 8,01%/năm; năm 2020 đạt 42,34 tỷ đô la Mỹ; năm 2021 đạt 48,6 tỷ USD. Đặc biệt, nông sản của Việt Nam đã có mặt ở 196 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Bên cạnh đó, nông thôn đổi mới, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, điều kiện sinh sống của người dân nông thôn được cải thiện. Cơ sở hạ tầng thiết yếu được nâng cấp theo hướng đồng bộ, hiện đại, kết nối với đô thị, phục vụ ngày càng tốt hơn cho sản xuất và đời sống. Nông thôn khang trang, văn minh hơn. Hệ thống chính trị cơ sở được củng cố. Thu nhập và điều kiện sống của cư dân nông thôn được cải thiện và nâng cao. Đến năm 2020, cả nước có 5.157/8.267 xã đạt chuẩn nông thôn mới (chiếm 62,4%), có 173 đơn vị cấp huyện đạt chuẩn, hoàn thành nông thôn mới; 04 tỉnh đã hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới.

“Thành tựu phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn sau hơn 15 năm thực hiện Nghị quyết số 26 của Đảng có phần đóng góp rất quan trọng của nông dân, Hợp tác xã, doanh nghiệp do hội viên, nông dân làm chủ, do tổ chức Hội Nông dân chủ trì phát động và tham gia vận động, hướng dẫn. Trong đó, phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững” đã thu hút hàng triệu lượt hội viên, nông dân tham gia.

Trong số 10,2 triệu hộ hội viên, nông dân của cả nước thì hiện nay có hơn 3,6 triệu hộ đạt danh hiệu “Nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi” các cấp. Họ chính là lực lượng nòng cốt, nền tảng quan trọng thúc đẩy xây dựng nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh theo tinh thần Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng”- Người đứng đầu Trung ương Hội NDVN Lương Quốc Đoàn chia sẻ.

Trong số 10,2 triệu hộ hội viên, nông dân của cả nước thì hiện nay có hơn 3,6 triệu hộ đạt danh hiệu “Nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi” các cấp. Họ chính là lực lượng nòng cốt, nền tảng quan trọng thúc đẩy xây dựng nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh theo tinh thần Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng”- Chủ tịch Trung ương Hội NDVN Lương Quốc Đoàn chia sẻ

Mặc dù nông nghiệp, nông dân, nông thôn đã chứng tỏ được tiềm lực mạnh mẽ, đóng góp to lớn vào tiến trình đổi mới đất nước, hội nhập và phát triển đất nước. Song, thực tiễn cũng cho thấy nông nghiệp, nông dân, nông thôn nước ta bộc lộ rõ hơn những khó khăn, bất cập, thách thức; trong đó có tư duy, trình độ, kinh nghiệm sản xuất, mức độ, trình độ tham gia thị trường; tham gia chuỗi liên kết, cung ứng toàn cầu của người nông dân. Bên cạnh đó, quá trình xây dựng nông thôn mới dù đã đạt được những kết quả, thành tựu rất đáng phấn khởi nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức mới.

Theo Chủ tịch Trung ương Hội NDVN Lương Quốc Đoàn cho rằng: Để tiếp tục xây dựng nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu, vấn đề đặt ra ở đây là yếu tố con người. Người nông dân phải có tư duy, trình độ nhận thức, vốn hiểu biết tương đương để làm chủ và đảm nhận vai trò chủ thể của mình trong xây dựng, hưởng thụ, giữ gìn thành quả nông thôn mới.

Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng khẳng định, nông dân nước ta phát huy tốt hơn vai trò là chủ thể, tích cực trong chuyển đổi cơ cấu sản xuất, ứng dụng khoa học công nghệ, tham gia hợp tác, liên kết, khôi phục và phát triển ngành nghề nông nghiệp; xây dựng nông thôn mới, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội ở nông thôn.

Nghị quyết 19 Hội nghị Trung ương 5 khóa XIII một lần nữa khẳng định vai trò chủ thể của nông dân trong phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, bảo vệ quốc phòng, an ninh, nhấn mạnh vai trò chủ thể của nông dân có tính quyết định đến sự thành công trong tổ chức thực hiện Nghị quyết.

"Để xây dựng người nông dân chuyên nghiệp góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết của Đảng, Trung ương Hội NDVN tổ chức Diễn đàn Nông dân Việt Nam với chủ đề "Người nông dân chuyên nghiệp" nhằm tạo cầu nối trao đổi, nhận diện thực trạng, đối thoại cởi mở, thảo luận, đưa ra những đề xuất, kiến nghị xây dựng "Người nông dân chuyên nghiệp". Làm thế nào để có người nông dân chuyên nghiệp- đó cũng chính là những câu hỏi được đặt ra tại Diễn đàn ngày hôm nay”- Chủ tịch Trung ương Hội NDVN Lương Quốc Đoàn nhấn mạnh.

Tại Diễn đàn, các đại biểu đã được lắng nghe một số tham luận về: Vai trò của người nông dân chuyên nghiệp trong phong trào sản xuất, kinh doanh giỏi; Vấn đề tri thức hoá nông dân, thực tiễn và giải pháp; Xây dựng nông nghiệp xanh…

Diễn đàn cũng đã diễn ra hai phiên thảo luận - đối thoại gồm: Phiên thảo luận thứ nhất với chủ đề “Thúc đẩy liên kết nông dân, doanh nghiệp, phát triển nông nghiệp hiện đại”. Phiên thảo luận thứ hai với chủ đề “Tri thức hóa nông dân - Nhìn từ thực tiễn và giải pháp”.

Phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân khẳng định: Nông dân đóng vai trò chủ thể trong việc thực hiện các chỉ tiêu về kinh tế - xã hội. Mỗi một kết quả, một thành công đều có bàn tay đóng góp của 10,2 triệu hộ hội viên, nông dân, trong đó có hơn 3,6 triệu hộ đạt danh hiệu nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi các cấp.

Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân rất vui mừng khi nông thôn nước ta đang ngày càng phát triển theo hướng, văn minh hiện đại. Tính đến nay, đã có gần 65% số xã trong cả nước đạt tiêu chí nông thôn mới, nhiều địa phương cấp xã, cấp huyện đang bắt tay vào thực hiện xây dựng nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu; thu nhập của người nông dân các khu vực bình quân đã cao hơn từ 2- 2,5 lần so với năm 2010 khi chúng ta mới bắt tay vào thực hiện Chương trình xây dựng nông thôn mới. Đó là những thành tích, kết quả rất đáng biểu dương và đầy nỗ lực, cố gắng của những người nông dân.

Tuy nhiên, Phó Chủ tịch nước cho rằng chúng ta cũng đang phải đối diện với nhiều hạn chế nội tại của nền kinh tế, đòi hỏi cần phải sớm khắc phục. Trong lĩnh vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn, bên cạnh những thành tựu đạt được, nông nghiệp nước ta phát triển còn thiếu bền vững; chất lượng, hiệu quả hoạt động của khu vực kinh tế tập thể chưa cao. Mặt khác, nghiên cứu, ứng dụng khoa học- công nghệ, đổi mới sáng tạo, đào tạo nguồn nhân lực còn hạn chế; lao động nông thôn có xu hướng già hoá; năng suất lao động và thu nhập bình quân của cư dân nông thôn còn thấp, tỉ lệ hộ nghèo còn cao. Xây dựng nông thôn mới chưa đồng đều; ô nhiễm môi trường nông thôn gia tăng; an ninh nông thôn phát sinh nhiều vấn đề phức tạp...

Trong khuôn khổ Diễn đàn, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân đề nghị các đại biểu cần tập trung thảo luận, làm rõ những thời cơ, thuận lợi cũng như khó khăn, thách thức mà bối cảnh, tình hình quốc tế, khu vực và trong nước đang đặt ra cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Đồng thời, đề xuất giải pháp, kiến nghị cụ thể đối với Đảng, Nhà nước trong việc phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng.

Phó Chủ tịch nước cũng gợi mở một số vấn đề để các đại biểu cùng trao đổi, thảo luận tại Diễn đàn, đó là: Tập trung bàn giải pháp để thực hiện thắng lợi các mục tiêu, chỉ tiêu mà Nghị quyết số 19-NQ/TW về nông nghiệp, nông dân, nông thôn và Nghị quyết số 20-NQ/TW về kinh tế tập thể đã đề ra. Cụ thể là: Duy trì tốc độ tăng trưởng ngành nông nghiệp đạt bình quân khoảng 3%/năm; tăng năng suất lao động trong nông nghiệp bình quân từ 5,5 - 6%/năm...

“Sau Diễn đàn, đề nghị Trung ương Hội NDVN sớm tổng hợp các đề xuất, kiến nghị của bà con nông dân, các doanh nghiệp và các đại biểu tham dự. Từ đó, phối hợp với các Ban, Bộ, ngành liên quan đề xuất các chính sách, giải pháp nhằm giải quyết hiệu quả những vấn đề trước mắt và lâu dài cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn nước ta”- Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân nói.

Tại Diễn đàn, có nhiều ý kiến đồng tình cho rằng vấn đề "tri thức hóa nông dân" trong lúc này là vô cùng quan trọng. Nguyên nhân là bởi hiện nay, chất lượng lao động nông nghiệp của chúng ta đang suy giảm. Hiện, lao động nông nghiệp còn 17,7 triệu người (chiếm khoảng 32,8% tổng lao động cả nước). Tỷ lệ này tiếp tục giảm trong giai đoạn tới, nhưng quan trọng là cùng với sự “khan hiếm” lao động thì chất lượng lao động cũng suy giảm do hiện tượng già hóa dân số và tình trạng đô thị hóa đã thu hút nguồn nhân lực trẻ, khỏe từ nông thôn ra thành thị. Từ đó dẫn đến tình trạng lao động ở lại nông thôn chủ yếu là những người trên hoặc dưới độ tuổi lao động…

Các đại biểu đề nghị cần phải "tri thức hóa nông dân", nâng cao trình độ học vấn, trình độ chuyên môn, tay nghề, kỹ năng nghề nghiệp, quản lý sản xuất kinh doanh và hiểu biết của nông dân về các vấn đề xã hội, kinh tế nói chung cũng như những vấn đề liên quan đến ngành nông nghiệp nói riêng. Ngoài kỹ năng nghề nghiệp, nông dân cần nâng cao kiến thức, hiểu biết, nắm rõ, cập nhật thông tin về các vấn đề chính trị, xã hội, kinh tế nói chung trên thế giới và của Việt Nam, vì mỗi biến động ở những vấn đề trên đều có tác động đến sản xuất và thương mại nông sản, liên quan thiết thực đến quyết định sản xuất, kinh doanh của người nông dân.

  • Bộ Trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT Lê Minh Hoan cũng đặt vấn đề rằng: Tri thức
  • hoá nông dân là gì? Đó chính là sự hiểu biết

Bộ Trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT Lê Minh Hoan cũng đặt vấn đề rằng: Tri thức hoá nông dân là gì? Đó chính là sự hiểu biết. Người nông dân cần có hiểu biết sâu hơn, rộng hơn, không gian lớn hơn, không chỉ ngoài làng xã mà còn phải ra toàn cầu.

Một trong những điểm yếu của nông nghiệp Việt Nam được chỉ ra hiện nay đó là còn đang “bấp bênh”. Lý do quan trọng là do thiếu đi tính chuyên nghiệp. Vì thế, chuẩn hoá quy trình canh tác phải bắt đầu từ người nông dân. Nghị quyết số 19 về phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến 2045 có đề ra 9 giải pháp, thì giải pháp đầu tiên chính là nâng cao vai trò, vị thế, năng lực làm chủ, cải thiện toàn diện đời sống vật chất, tinh thần của nông dân và cư dân nông thôn...

"Chúng ta có trách nhiệm giúp người nông dân tri thức hoá, chuyên nghiệp lên. Từ những bước đi đầu tiên, từ việc làm nhỏ sẽ giúp nông dân dần tiếp cận số hoá, nền công nghiệp 4.0. Tri thức hoá người nông dân chính là phải sẵn lòng chuyên nghiệp hoá chính mình. Bà con nông dân hãy thay đổi đi, rồi sẽ có các chuyên gia, đoàn thể giúp đỡ…"- Bộ Trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT Lê Minh Hoan nhấn mạnh.

Để làm rõ nội hàm “Người nông dân chuyên nghiệp”, theo Anh hùng Lao động, doanh nhân Trần Mạnh Báo - Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Tập đoàn ThaiBinh Seed khi nhìn ở góc độ doanh nghiệp đã bày tỏ quan điểm rằng: Người nông dân chuyên nghiệp là người phải có tri thức, am hiểu pháp luật, chấp hành nghiêm chỉnh quy định pháp luật; am hiểu quy luật kinh tế, thị trường, vốn, tài chính; am hiểu khoa học công nghệ. Bên cạnh đó, người nông dân phải luôn nghĩ đến quan hệ hợp tác, quan hệ giữa nông dân với nhau, quan hệ với các cơ quan quản lý, với các doanh nghiệp; phải chú trọng việc vào Hợp tác xã và có trách nhiệm với chính bản thân mình và xã hội...

Đại diện các tấm gương nông dân tiêu biểu đạt danh hiệu hộ sản xuất, kinh doanh giỏi tham dự Diễn đàn
Diễn đàn Nông dân Quốc gia là sự kiện thường niên do Trung ương Hội NDVN chủ trì, giao cho Báo NTNN/Dân Việt phối hợp Công ty CP Phân bón Bình Điền tổ chức.
Đến nay, Diễn đàn đã trải qua 6 lần tổ chức với các chủ đề gồm:
* Lần I (2016): Nông dân toàn cầu - Từ tư duy đến hành động.
* Lần II (2017): Nông dân sẵn sàng cho nông nghiệp 4.0.
* Lần III (2018): Khơi nguồn nông sản Việt.
* Lần thứ IV (2019): Từ CPTPP tới EVFTA: Cùng nông dân đi chợ thế giới.
* Lần thứ V (2020): Vốn và công nghệ trong liên kết 6 nhà.
* Lần thứ VI (2021): Nông dân với chuyển đổi số nông nghiệp.
* Lần thứ VII (12/9/2022): Người nông dân chuyên nghiệp.

Phan Thị Monl (cập nhật nguồn: http://hoinongdan.org.vn)