Bao nỗi niềm trăn trở về ứng dụng những tư duy mới trên mảnh đất quê hương và phải bằng mọi giá phát huy giá trị hàng hóa, nông sản sẵn có của quê hương xứ sở. Đó là cách nghĩ, cách làm của Trần Diễm My, cô giáo sinh năm 1985 quê ở miệt Khánh Thuận, huyện U Minh.

Diễm My đứng dậy, quay vào hướng khu kệ trưng bày các sản phẩm đặc trưng của tỉnh Cà Mau ở trụ sở trưng bày trên đường Phan Ngọc Hiển. Tất cả các đặc sản của miền quê Cà Mau đều được trưng bày, quảng bá tại đây. Riêng Trần Diễm My có cả 2 sản phẩm trứ danh: Mật ong rừng U Minh và Rượu trái giác Năm Quốc. Rồi My quay sang nói về những nỗi niềm trăn trở. Trong câu chuyện với những ý tưởng táo bạo của mình trải qua bao thăng trầm, giờ tôi mới thực sự cảm nhận được những cảm xúc đong đầy trong từng giọt mật, ly rượu mang thương hiệu miệt rừng U Minh hạ.

Trong hai sản phẩm đang trưng bày có sản phâm rượu trái giác Năm Quốc được chứng nhận và lên sàn sản phẩm OCOP; mật ong đang trong quá trình xét duyệt. Xong đều là sản phẩm đặc trưng của huyện U Minh nói riêng và Cà Mau nói chung. Con đường lên sàn OCOP của sản phẩm cũng không hề đơn thuần như bao sản phẩm khác được bảo trợ. Mà đã phải trải qua nhiều công đoạn như các công đoạn tạo nên sản phẩm rượu Trái giác vậy!

“Trái giác không xa lạ với đời sống người dân Cà Mau. Trong khi nhiều quốc gia ngành y phát triển thì họ chiếc xuất tinh chất từ trái giác để làm thuốc, thì mình tại sao không biến đổi nó từ những món ăn thông thường thành thức uống và có cả công dụng của y học? Vậy là tôi cùng với người chị gái đang công tác ở Đại học Cần Thơ, phân tích mẫu trái giác và khi được chứng nhận đảm bảo cho sức khỏe thì triển khai sản xuất rượu đóng chai”.

My kể: Thực tế, rượu trái giác Năm Quốc (My lấy thương hiệu gắn với tên cha) đã có từ hơn 20 năm trước. My nhớ lại: Ngày đó, khi ba, mẹ mới về U Minh lập nghiệp năm 1995 thì ngoài các sản vật ở rừng, trái giác mọc dày bít các lùm cây. Theo cách nghĩ của ông nội và ba My: trái giác chế biến món ăn được thì sẽ ủ làm thức uống được. Vậy là keo rượu trái giác ủ lên men vị nồng nàn lúc nào cũng có trong nhà My và là món nhâm nhi khoái khẩu của ông và ba sau mỗi chuyến luồng rừng vất vã.

  • Trần Diễm My bên sản phẩm trứ danh xứ Tràm từ đôi tay v
  • và khối óc của gia đình: Mật ong rừng U Minh và rượu trái giác.

Mặt khác, ngoài dân gian thì tương truyền nhau: trái giác ngâm rượu uống trị tê thấp, nhức mỏi,… Vậy là ba, mẹ My tập tành nghiên cứu cách ủ. “Chị em tôi thì phân tích mẫu sản phẩm bằng khoa học. Sau nhiều lần, nhiều năm thử nghiệm sản phẩm uống có màu đỏ đặc sánh vị ngọt, chua, nồng,… ra đời. Lúc đầu dùng uống trong gia đình, dần làm quà biếu, tặng, sau nầy du khách đến tham quan vườn cây trái và trải nghiệm sinh thái bắt đầu thích món uống nầy. Năm 2014, sản phẩm rượu trái giác Năm Quốc được tỉnh Cà Mau chứng nhận sản phẩm nông thôn tiêu biểu”.

Từ khi được chứng nhận sản phẩm tiêu biểu, gia đình My với bao niềm trăn trở phải cải tạo mẫu mã đóng chai, phải tạo dựng thương hiệu, phải mở rộng thị trường,… nhưng tất cả phải thống nhất quan điểm: “Sản phẩm quê hương phải mang cả nét truyền thống đặc sắc của quê hương. Rượu là món uống truyền thống, do đó rượu Trái Giác cần phải ẩn chứa tất cả”, My thẳng thừng bày tỏ.

Bằng tất cả niềm đam mê và sự sâu sắc, chi tiết trong mở lối kinh doanh, 7 năm sau đó sản phẩm Rượu trái giác Năm Quốc được chứng nhận là sản phẩm đặc trưng xứ rừng U Minh hạ và được chứng nhận OCOP 3 sao. Nghề khai thác mật ong rừng U Minh được liệt vào nhóm di sản quốc gia và mật ong rừng U Minh là sản phẩm đặc trưng trong top 10 sản phẩm tốt nhất Việt Nam.

My không phát triển đơn thuần mỗi Rượu trái giác, mật ong rừng mà kết hợp vào đó là các dịch vụ du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái, ẩm thực, cây ăn trái hữu cơ,… Một minh chứng được xác nhận bằng thời gian trường tồn, khu du lịch sinh thái Năm Quốc, vườn cây trái hữu cơ Năm Quốc ở xứ Khánh Thuận, huyện U Minh nổi danh khi những tuyến đường bộ về U Minh chưa thông suốt như hiện hữu.

Điều này, đồng nghĩa với chuyện làm du lịch miệt vườn thời đó cả Cà Mau người dám làm chỉ một vài. Từ du lịch sinh thái Năm Quốc, nhiều du khách mới được tận hưởng cảm giác xuyên rừng, cảm giác tự tay thăm lọp, đổ trúm, gỡ lưới, thậm chí theo thợ tự đi ăn ong, lấy mật ong,… và dịch vụ ấy trở thành phổ biến như hiện nay. Xong không phải nơi nào cũng còn giữ được nét hoang dã vốn dĩ của thiên nhiên như khu du lịch của gia đình My.

Không “an phận” với những gì đang có, My một phần đảm đương kinh doanh, một mặt dồn công sức cho ngành nghề mới. “Mình học ngành Ngôn ngữ Anh, làm du lịch đã thuận lợi vì có cả khách ngoại quốc. Nhưng đơn thuần làm du lịch chưa cam tâm lắm. Từ đó, mình nghĩ nên mở Trung tâm để dạy ngoại ngữ. Vậy là với cách bàn, cách thuyết phục của My, trung tâm ngoại ngữ đã được mở ở thị trấn Đầm Dơi (quê hương của ba, mẹ My) với sự hỗ trợ từ bà con thân thuộc. Hoạt động hiệu quả, My lại mang trĩu tâm tư về những triết lý giáo dục ở trời Tây. Vậy là giao lại nhiều phần việc. Năm 2016, trong dịp tình cờ Trần Diễm My đã hiện thức hóa giấc mơ khi tham gia lớp tập huấn, đào tạo về phương pháp giáo dục sớm Montessori của Italia, do Học Viện Canada đào tạo.

 

  • Nặng lòng với mảnh đất quê hương nhất là vấn đề giáo dục, từ nhiều sự thay đổi kể cả đánh đổi giờ Trần Diễm My đang thành công trên mục tiêu ứng dụng giáo dục mới từ phương Tây tạo cho trẻ lối sống tự chủ ngay từ bé.

Ngay sau khi tiếp thu, Diễm My không về ngay đất Cà Mau để ứng dụng mà chọn giải pháp ở lại Thủ đô Hà Nội để trải nghiệm thực tế: “Tôi xin vào làm việc ở nhiều trường khu vực Hà Nội vừa để học hỏi thêm cách giảng dạy ở khu vực có ngành giáo dục phát triển vừa ứng dụng triết lý mới. Từ đó, làm cơ sở và làm kinh nghiệm cho việc mở Nhóm trẻ MoM ở Thành phố Cà Mau sau này”.

Và nhóm trẻ MoM - Montessori of Moms ở Phường 5, thành phố Cà Mau đã minh chứng cho bước thay đổi thành công của Trần Diễm My. Từ cô học trò sinh ra ở Đầm Dơi - trở về U Minh khởi nghiệp từ sản vật địa phương - thổi hồn, chuyển nếp văn hóa, truyền thống của xứ sở hoa tràm vào sản phẩm đặc trưng và ngành nghề kinh doanh du lịch độc - lạ,  trở thành cô chủ của Trung tâm Anh ngữ và giờ là Trưởng nhóm trẻ Mầm non MoM - Montessori of Moms theo phương pháp giáo dục sớm của Italia. Một cuộc hành trình tìm kiếm chân trời mới thõa niềm đam mê của cô gái xứ hoa tràm ngót nghét đã trên 17 năm ròng rã.

Khi hỏi về tương lai, My quyết đoán: “Mình không dừng lại, sẽ phát triển các công việc hiện hữu ở một tầm mới và luôn trân trọng giá trị văn hóa bản địa. Dù mang danh làm kinh doanh, nhưng đã qua bao năm minh chứng mình không đánh đổi, không quan niệm cạnh tranh theo xu thế, thị hiếu mà đánh mất bản chất xứ hoa Tràm”./.

Phong Phú